Cúng đầu năm (Mùng 1 Tết)
"Mùng một Tết cha, mùng hai Tết mẹ, mùng ba Tết thầy."
1. Khởi nguyên của Nguyên Đán (Mùng 1 Tết)
"Nguyên" có nghĩa là sự khởi đầu, "Đán" là buổi sáng sớm. Mùng 1 Tết Nguyên Đán là buổi sáng đầu tiên của một năm mới, mở đầu cho một chu kỳ 4 mùa Xuân - Hạ - Thu - Đông. Ngày này mang ý nghĩa cực kỳ tĩnh tại, thiêng liêng và ảnh hưởng đến vận khí cả năm của gia đình. Vì vậy, lễ cúng Tân Niên vào sáng mùng 1 là nghi thức bắt buộc, trang trọng trên bàn thờ tổ tiên.
2. Lễ cúng Tân Niên và phong tục Lì xì
Sáng mùng 1, các gia đình thường dậy sớm, mặc quần áo mới (thường là áo dài truyền thống). Người lớn tuổi bưng mâm lễ đặt lên bàn thờ gia tiên gồm: Bánh chưng, gà luộc, giò chả, canh bóng, đĩa xào, hoa tươi và hương đèn. Không cúng các món sống, tanh hay có hình thù kỳ dị.
Sau lễ cúng, con cháu tề tựu chúc thọ ông bà, cha mẹ. Đổi lại, người lớn phát những phong bao Lì xì (Mừng tuổi) màu đỏ vói những đồng tiền lẻ mới tinh. Tiền lì xì không quan trọng mệnh giá mà mang ý nghĩa "lộc" đầu năm, xua đuổi tà ma và cầu cho con cháu hay ăn chóng lớn, học hành tấn tới.
3. Tục Xông đất và Xuất hành
- Xông đất (Đạp đất): Người đầu tiên bước vào nhà sau Giao thừa hoặc sáng mùng 1 gọi là người xông đất. Gia chủ thường mượn người thân hoặc bạn bè có tuổi 'Tam hợp' hoặc bản mệnh tương sinh với mình để xông nhà, mang theo nguồn sinh khí tốt lành.
- Hái lộc - Xuất hành: Trong ngày mùng 1, người ta chọn giờ hoàng đạo và hướng tốt lành (Hỉ thần, Tài thần) để ra khỏi nhà. Thường điểm đến đầu tiên là Chùa chiền để cầu an, hái lộc (mang một nhành cây nhỏ xin ở Chùa về cắm trên bàn thờ).
4. Kiêng kỵ nghiêm ngặt ngày đầu năm
✗Không quét nhà, đổ rác để tránh hao tài tốn lộc.
✗Không cho lửa, cho nước kẻo mất đi sự ấm áp, tiền tài.
✗Tránh đánh vỡ đồ đạc, bát đĩa gây xui xẻo.
✗Không vay mượn tiền bạc, trả nợ vào ngày mùng 1.