Lễ động thổ (làm nhà mới)

"Có thờ có thiêng, có kiêng có lành."

1. Ý nghĩa Lễ Động Thổ

Người Việt xưa theo tín ngưỡng vạn vật hữu linh, tin rằng nơi đất đai sinh sống luôn có các vị Thần linh cai quản: "Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá". Khi xây dựng, cất nhà, làm đường, việc đào móng, chuyển đất đai sẽ làm kinh động đến sự yên tĩnh của Long Mạch và các Thổ thần ở đó.

Vì vậy, trước khi khởi công bổ nhát cuốc đầu tiên xuống đất, gia chủ buộc phải làm Lễ Động thổ. Đây là nghi thức vừa mang tính trình báo, xin phép Thần linh cho phép sử dụng miếng đất, vừa để xin các vong linh, cô hồn nương náu ở khu vực đó hoan hỉ dời đi chỗ khác trả lại đất sạch cho gia chủ thi công thuận lợi, bình an.

2. Mâm cúng và Nghi thức Động Thổ

Dù là công trình nhà dân hay biệt thự, nhà xưởng, mâm cúng động thổ phải được chuẩn bị thành tâm chỉnh tề, bày biện trên một chiếc bàn nhỏ để ngay giữa lô đất thi công.

  • Lễ vật thiết yếu: 1 bộ tam sên (thịt luộc, tôm luộc, trứng luộc), xôi thịt, một con gà trống luộc (hoặc đầu heo quay). Đĩa ngũ quả vượng khí, hoa cúc vạn thọ, 3 ly nước, 3 ly rượu, 3 ly trà, gạo, muối, và nhang đèn.
  • Lễ giấy áo: Giấy tiền vàng bạc, áo quân thần linh, và một ít tiền lẻ để tung tán lộc sau khi cúng xong.
Nhát Cuốc Khai Trương

Sau khi hương cháy quá nửa, gia chủ hoặc người được "mượn tuổi" thi công (người có cung mạng tốt trong năm đó) sẽ cầm cuốc cuốc vài nhát tiêu biểu vào chỗ định đào móng, đồng thời đặt vài viên gạch đầu tiên xuống hố móng. Nghi thức này chính thức thông cáo công trình đã bắt đầu.