Lễ giỗ kỵ
"Con người có tổ có tông
Như cây có cội, như sông có nguồn."
1. Văn hóa Giỗ Chạp
Vượt lên khỏi những nghi lễ tôn giáo đơn thuần, Lễ Giỗ Thường (kỵ nhật) là một nét son trong đạo Hiếu thờ cúng tổ tiên của người Việt. Đây là mốc thời gian kỷ niệm đúng ngày mất (không tính ngày sinh) của ông bà, cha mẹ. Vào ngày này, con cháu dù làm ăn tứ xứ cũng cố gắng thu xếp tề tựu về chung một mái nhà, thắp nén nhang tưởng nhớ và gắn kết tình anh em máu mủ rụt rè.
2. Khác biệt giữa Giỗ Đầu, Giỗ Hết và Giỗ Thường
- Giỗ Đầu (Tiểu tường): Tròn một năm sau ngày mất. Không khí vẫn còn bi ai, con cháu vẫn mặc đồ tang trắng, khóc lóc xót xa thảm thiết.
- Giỗ Hết (Đại tường): Tròn hai năm. Sau lễ cúng này gia đình làm nghi thức Đoạn tang (bỏ tang) đốt hết áo quần tang chế, dẹp bàn thờ vong lâm thời để đưa bát hương lên bàn thờ tổ tiên chính thức. Sinh hoạt gia đình trở lại bình thường, có thể tổ chức cưới hỏi.
- Giỗ Thường (Cát kỵ): Giỗ từ năm thứ ba trở đi. Lễ giỗ mang sắc thái tươi sáng của ngày họp tộc. Mọi người làm mâm cỗ đầm ấm, kể lại công đức của người cố cho con cháu nhỏ thế hệ sau nghe.
3. Mâm cúng Giỗ
Không ép buộc phải mâm cao cỗ đầy. Thông thường có bát cơm úp lồng, đĩa xôi đậu, gà luộc, một đĩa xào, bát canh bóng, rượu, cơi trầu và hoa quả tươi. Tuỳ vào kinh tế gia đình và đặc biệt là sinh thời người mất thích ăn món gì thì con cháu sẽ làm món đó để dâng lên đầy lòng thành kính.