Tết Nguyên Tiêu
"Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng."
"Giỗ tết cả năm không bằng rằm tháng Giêng."
1. Tết Nguyên Tiêu là gì?
Nguyên Tiêu (Tết Thượng Nguyên) rơi vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch. Đây là đêm rằm đầu tiên của vòng quay tân niên, trăng sáng vằng vặc nhất và mang tính chất hội hè vô cùng đặc sắc. Với người Việt, đây không chỉ là ngày lễ Phật thánh mà còn là dịp tạ ơn đất trời, hy vọng một năm mưa thuận gió hòa.
2. Lễ cúng và Lên Chùa lễ Phật
Tùy theo tín ngưỡng từng gia đình, việc chuẩn bị đồ lễ ngày Rằm tháng Giêng rất đa dạng:
Cúng Phật (Lễ chay)
Gồm hoa quả tươi, chè xôi, bánh trôi nước (mong mọi việc trôi chảy), chè ngũ sắc, nến vàng, trầm hương. Lễ cúng Phật thường tổ chức ở Chùa hoặc bàn thờ Phật tại gia vào buổi sáng và phải tịnh tâm vô trược.
Cúng Gia Tiên (Lễ mặn)
Chuẩn bị gà luộc ngậm hoa, giò chả, xôi đỗ, trầu cau, rượu và vàng mã dâng lên bàn thờ tổ tiên. Dù lớn hay nhỏ, quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính sâu sắc.
3. Hội Hoa Đăng & Thơ ca truyền thống
Đêm Nguyên Tiêu không chỉ rực rỡ bởi ánh trăng mà còn bởi hàng nghìn chiếc đèn hoa đăng được thả xuống sông, hồ cầu nguyện. Đặc biệt, theo truyền thống từ cung đình xưa kéo dài tới hiện tại, Rằm tháng Giêng còn được chọn làm Ngày Thơ Việt Nam. Giới văn nhân thi sĩ khắp mọi miền tụ hội ngâm thơ, bình thơ thi vị dưới đêm trăng, kế thừa truyền thống Tao Đàn của cựu đế vương.
4. Kiêng kỵ trong ngày Nguyên Tiêu
- ✗ Tránh sát sinh, giết mổ động vật nhằm vun bồi nghiệp lành. Đa phần mọi người chuyển sang ăn chay ngày rằm.
- ✗ Không tạo nghiệp khẩu, nói lời thô tục nơi cửa Phật uy nghiêm.
- ✗ Hạn chế cắt tóc, mổ gà, may vá đồ rách vì sợ "cắt đứt" vận may của đầu năm.